حمید یزدان پرست
جمعه، ۲۹ اسفند/ ۳۰ رمضان
حالا این سرود خوانده میشود: «امید و استقامت، دلیل پیروزی ما/ و ما رَمیتَ اذ رمیت.../ بزن به انتقام رهبرم، بزن به احترام کشورم/ لا قوۀ الا بالله..» آنگاه سرود اول انقلاب که رضا رویگری خواند، با تغییراتی پخش میشود: «الله الله الله (۲)، لا اله الا الله (۲)...» کسی پشت بلندگو میخواند: «ما و گذشتن از جان و از تن/ ننگ است ما را پیمانشکستن/ حتی اگر سر رود، پیمان میماند/ جمهوری اسلامی ایران میماند/ اللهاکبر، خامنهای رهبر!» چون خیلی وقت نیست که از تحقیق و نوشتن چندساله درباره مهرپرستی فارغ شدهام، اهمیت اساطیری و اخلاقی این چند جمله برایم چشمگیر است: ننگ پیمانشکستن و اصرار به ماندن بر سر عهد و پیمان حتی به قیمت جاندادن. در نگرش بیش از هشتهزارسالة ایرانیان، «مهر» ایزد یا فرشته عهد و پیمان و محبت و وفاداری بوده که با تمام قدرت بیکرانش، در مراقبت از هر عهد و پیمانی (میان خوبان با هم، یا بدان با هم، یا خوبان و بدان با هم) میکوشد، به یاری افراد باوفا میرود و پوست عهدشکنان را میکَند و دودمانشان را به باد میدهد.
رسوب فرهنگی این نگرش در سرودی که خواندند، اینگونه بروز میکند که ما چون با جمهوری اسلامی ایران عهد بستهایم، به بهای جان در حفظ و نگهداریاش میکوشیم و تن به ننگ عهدشکنی نمیدهیم.
به خدا اگر این نکته را غربیان و حتی شرقیان بتوانند درک کنند! اینکه شعر و داستان ما آکنده از ستایش وفاداری و نکوهش جفاکاری است، منشأش همین باورهاست. سعدی میگوید:
الله الله که چه بیمهر و وفایی
عهد نابستن از آن بهْ که ببندی و نپایی
ادبیات عاشقانه ما سرشار از همین مضمون است و گویی ایرانیجماعت از تکرار صدهزاربارة آن سیر و خسته نمیشود و باز به اشکال دیگر آن را بازگو میکند.
رسوبات فرهنگی این مطالب به عالم اجتماع و سیاست (چه داخلی و چه خارجی)، سرریز میکند و اینی میشود که خارجیها نمیفهمند ما چرا اینقدر از پارهکردن قرارداد و در حقیقت عهدنامة برجام آزردهایم و پیمانشکنی غربیها را بر سرشان میکوبیم. بیخود نیست که از قدیم ایرانیان خود را به وفاداری ستودهاند و بهدرستی گفتهاند: «از ایرانیان، بیوفا کس ندید!» به زبان دیگر: اگر کسی بیوفایی کند، ایرانی نیست و برای ایرانی اصیل، چه توهینی بیشتر و بدتر از این؟ «تو جفا کردی و من عهد وفا نشکستم». چرا؟ برای اینکه: پیش ما رسم شکستن نبوَد عهد وفا را. ایرانی راستین چنین است که اگر سر برود، از سر پیمان نرود. غربیها این را میفهمند؟ هرگز.
ادامه دارد
شما چه نظری دارید؟